Nola landu kontzentrazioa futbolean
“Kontzentratu” hitzak ez du ezer esan nahi jokalariak zertan ez badaki. Partidak eskatzen dituen lau arreta motak, zerk hausten duen eta lantzeko joko errazak, benjaminetatik hasita.
Linkalde · 2026-10-19
Guztiok esan dugu ukitzailetik: “adi!”, “kontzentratu!”. Eta ia guztiok azaldu dugu porrot bat lehen minutuetako kontzentrazio faltagatik. Bitxia da erabakigarritzat jotzen dugun arren ia inoiz lantzen ez dugula: jokalariak etxetik ekarriko duela edo partidetako akatsetatik ikasiko duela espero dugu.
Kontzentratzea jokaldian axola duenari erreparatzea da, axola ez duenak eramaten utzi gabe: ikusleak, aurkariaren protesta, epailea edo gure buruak “gaur ez zait ezer ateratzen” esatea. Eta ikas daitekeen trebetasuna da, pasea edo kontrola bezala.
“Kontzentrazioa ikasitako trebetasuna da.”
Ez dago kontzentrazio bat, lau daude
“Kontzentratu” esaten dugunean jokalariak ez daki zer egin, arreta bi ardatzetan mugitzen delako. Bata zabalera da: batzuetan gauza asko batera ikusi behar dira, beste batzuetan bakarra. Bestea norabidea da: kanporantz (baloia, aurkariak, taldekideak) edo barrurantz (zer pentsatzen dudan, nola nagoen). Gurutzatuta lau estilo ateratzen dira, eta partidaren une bakoitzak bat desberdina eskatzen du:
| Kanporantz | Barrurantz | |
|---|---|---|
| Zabala | Jokoa irakurri: kontraerasoan irtetean taldekideak, aurkariak eta espazioak batera ikustea. | Jokaldia pentsatu: zer egin banda-saque batean edo gure aldeko falta batean erabakitzea. |
| Estua | Puntu bakar batean finkatu: falta bat jaurti aurretik angelua, baloi bat uxatzean baloia bera. | Prestatu: penalti baten aurretik keinua errepasatzea, atera aurretik tentsioa askatzea. |
Honek aldatu egiten du ematen dugun argibidea. “Kontzentratu” esan beharrean, “begiratu non dauden zure bi taldekideak baloia hartu aurretik” (zabala, kanporantz) edo “arnasa hartu eta aukeratu aldea korrika hasi aurretik” (estua, barrurantz). Jokalariak ulertzen du zer egin behar duen eta entrenatzaileak zuzendu dezake.
Urduritasunarekin, jokalari bakoitzak hobekien menderatzen duen arretara jotzen du, jokaldiak eskatzen duena ez bada ere. Urduritasuna gehiegi igotzen bada, arreta bere kabuz estutzen da eta blokeoa agertzen da: jokalariak ez du ikusten aske dagoen taldekidea. Horregatik kontzentrazioa eta lasaitasuna batera lantzen dira.
Zerk hausten duen
- Kanpokoak: harmailako oihuak, aurkariaren probokazioak, aurkako aldagelako argibideak, zelai edo ekipaje berria.
- Barrukoak: “gaizki egingo dut”, “epailea gure kontra dago”, hankak astun sentitzea edo bihotza bizkor joatea.
- Esperientzia txarrak: azken penaltia huts egin zuen jokalariak oroitzapen hori gainean duela iristen da hurrengora.
- Frustrazioa eta amorrua: akats bati buruan bueltak ematen dizkionak jokoa jarraitzeari uzten dio jokaldi batzuetan.
- Nekea: adi egoteko freskoa egon behar da. Depositua hutsik dagoenean, arreta hankak baino lehenago galtzen da.
Nola landu zelaian
Oinarrizko ideia erraza da: jokalariak entrenamenduan partidaren estimuluak bizi baditu, partida egunean ez dute despistatuko. Zure saioetan sartzeko jarraibide batzuk:
- Azaldu zertarako den jokoa. Arreta lantzen ari direla ulertzen badute, serio hartzen dute.
- Hasi astiro eta azkartu ondo egiten dutenean. Lehenik asmatu, gero azkar asmatu.
- Sartu distrakzioak nahita: ahotsak, gurutzatzen diren aginduak, entrenatzailea gero eta urrunagotik aginduak ematen, bere ahotsa bereizten ikas dezaten.
- Aldatu seinaleak: txalo bat, kolore bat, zenbaki bat, beste kirol bateko baloi bat. Berriak egokitzera behartzen du.
- Mota honetako ariketa gutxi saioko, eta inoiz ez bukaeran, denak akituta daudenean.
- Goraipatu ozenki arretari eusten diona eta eskatu jokalariei aldaerak asmatzeko: askoz gehiago inplikatzen dira.
Funtzionatzen duten joko errazak
| Jokoa | Zer lantzen den | Nola jokatzen den |
|---|---|---|
| Aldaketak | Memoria bisuala | Binaka: batak besteari so egiten dio, buelta ematen du, eta lagunak xehetasun batzuk aldatzen ditu (galtzerdiak, txalekoa, ilea). Asmatu egin behar ditu. |
| Pilatua | Arreta eta memoria | Ilaran, jokalari bakoitzak aurrekoen baloiarekiko ekintzak errepikatzen ditu eta bat gehitzen du. Bat saltatzen duenak galtzen du. |
| Atzetik doana | Aurkari bati erreparatzea | Batak jauziak, biraketak eta frenaldiak egiten ditu; besteak eskuinean, ezkerrean edo atzean itsatsita jarraitu behar dio, entrenatzaileak esaten duen bezala. Markaje txikia da. |
| Erlojua | Erreakzio denbora | Hamabi jokalari erdiko zirkuluan, bakoitza ordu bat. Entrenatzaileak ordu bat esaten du eta bi horiek lekuz aldatzen dira; orratzak bat egiten badute, guztiak aldatzen dira. |
| Estatua | Kontrol emozionala | Entrenatzailerantz doaz hura bizkarrez dagoenean eta geldirik gelditzen dira buelta ematen duenean. Mugitzen edo barre egiten duenak atzera egiten du. Baloiarekin ere balio du. |
Partidan: errutinak eta hitz gakoak
Kontzentrazioa partidan zehar ere galtzen eta berreskuratzen da. Haurretatik irakats daitezkeen lau tresna:
- Hitz gako bat: “begiak”, “baloia”, “hurrengoa”. Jokalariak esaten edo pentsatzen du, distraitu ondoren jokaldira itzultzeko.
- Hutsegitea asmatze bihurtu: akats baten ondoren, huts egindakoari bueltak eman beharrean, ondo egindako keinua irudikatu. Akatsen katea saihesten du.
- Errutina finkoak: berotze bera, baloia falta baten aurretik jartzeko modu bera. Denborarekin errutinak berak aktibatzen du kontzentrazioa.
- Zelaian hitz egin: “nik estaltzen zaitut”, “denbora duzu”, “pase ona”. Hitz egiteak jokoan egotera behartzen du eta taldekideari laguntzen dio.
Entseatu egoerarik txarrena. Igandean euria egingo badu, entrenatu zelai bustian; partida jende askoko zelai batean bada, sartu zarata entrenamenduan. Dagoeneko bizi izan dutenak ez ditu harritzen.
Nola jakin hobetzen ari den
Tresnarik erabilgarriena errazena da: baloi bat eman, ezer esan gabe eta behatu. Minutu gutxitan ikusten da nor dagoen jokoan eta nor deskonektatzen den, nor hondoratzen den akats baten ondoren eta nor berreskuratzen den. Maiz begiratzen baduzu eta ikusitakoa apuntatzen baduzu, aldaketak nabarituko dituzu astetik astera eta partida garrantzitsuen aurretik.
Jokalari nagusiagoekin, elkarrizketa lasai batek asko laguntzen du, aurretik konfiantza badago. Arretaren edo aldartearen test psikologikoak badaude, baina kirol psikologo baten esku uztea komeni da.
Bibliografia
- Robles Prieto, F. J. y García García, J. A.. El entrenamiento de la concentración en el fútbol.
- Williams, J. M.. Psicología aplicada al deporte. Biblioteca Nueva.