Corrixir e motivar: como intervir no adestramento

O que separa o adestrador con experiencia do novato non é o exercicio, é como corrixe e como anima. Cando parar o xogo, cantas cousas corrixir á vez, como preguntar en vez de dar a resposta e como manter a motivación.

Linkalde · 2026-10-19

Dous adestradores poden preparar a mesma sesión, cos mesmos exercicios e o mesmo material, e sacar resultados moi distintos. O manual de fútbol xuvenil da FIFA explícao así: o que diferencia os formadores con experiencia dos novatos é a súa maneira de estimular os xogadores e a calidade das súas correccións. É dicir, o que pasa entre que o exercicio comeza e remata.

A primeira sorpresa para moitos adestradores é canto tempo hai que pasar sen falar. A FIFA reparte así o traballo do adestrador durante a sesión:

Antes de corrixir, mirar

Mirar ben ten unha orde: primeiro a visión global (como funciona o exercicio, se o espazo e os grupos son os adecuados) e despois a particular (que fai cada xogador). Moitos erros individuais desaparecen ao cambiar a organización: un campo máis grande, un rival menos, máis balóns.

E hai que mirar cun obxectivo. Se a sesión é de xogo defensivo, o adestrador corrixe o traballo defensivo e deixa pasar o demais. Quen o corrixe todo acaba sen corrixir nada, porque o xogador non sabe a que facer caso.

Móvete polo campo. Desde a banda, cos brazos cruzados, vese o exercicio pero non o xogador. Entrar no lugar da acción permíteche ver os apoios, oír o que se din e corrixir sen berrar.

Cando parar e como corrixir

A primeira dúbida é se corrixir no momento ou esperar. Parar o xogo cada dous minutos mata o ritmo e a motivación; non parar nunca deixa que o erro se repita. A FIFA recomenda non deter o exercicio demasiado a miúdo e escoller a forma de corrixir segundo o caso:

Xogar, corrixir, volver xogar

A FIFA propón para os mozos o método global-analítico-global. Primeiro xógase, porque o xogo mantén a motivación e semellase ao partido. Cando aparece o erro, illase un momento o que falla e tráballase con máis precisión, deixando tempo para asimilalo. E axiña se volve xogar para comprobar se se aplica. O analítico corrixe mellor, pero se se alonga desmotiva por repetitivo.

As regras dunha boa corrección

• Non sinalar moitos erros á vez. Un, como moito dous, e o máis importante primeiro.
• Ir ao esencial: o que dea un acerto inmediato. O xogador que mellora na seguinte xogada créese a corrección.
• Non ser agresivo, sobre todo nos exercicios de técnica. Con medo a fallar, o xesto sae peor.
• Escoller a quen se fala: a todo o equipo se o problema é de todos, ou só aos xogadores implicados.
• Ser convincente, xusto e preciso. «Moi ben» non ensina; «moi ben, miraches antes de recibir» si.
• Variar o ton de voz. Se todo se di igual de alto, nada destaca.
• Animar a que o xogador se avalíe só: «que pasou?», «que farías distinto?».
• Lembrar a máxima do manual da FIFA, «do bo, pouco»: mellor unha indicación curta que un discurso.

Un exemplo: corrixir o tiro

Ante un mal tiro é fácil dicir «máis forte» ou «máis colocado». O manual da FIFA desglosa en que fixarse, e a orde axuda a atopar a causa en vez do síntoma:

1. A información: levantou a cabeza para ver portaría e porteiro?
2. A elección: usou a superficie adecuada (interior, empeine)?
3. Os apoios: pasos curtos para chegar ben ao balón.
4. A perna de apoio e a posición do corpo.
5. O pé que golpea, firme, e o paso por riba do balón.
6. A dosificación: non sempre fai falta a máxima potencia.

Grava de vez en cando co móbil. Ver o seu propio xesto, ou comparalo co dun xogador profesional, convence o xogador máis que calquera explicación. A FIFA recomendao como complemento, ben usado e sen abusar.

Preguntar en vez de dar a resposta

Cando se para o xogo, a tentación é explicar a solución. Funciona mellor lembrar o obxectivo, sinalar o problema e preguntar: «quen se ocupa do que leva o balón?», «que fan os demais?», «quen se ofrece cando recuperamos?». Escoitar a resposta dálle información ao adestrador e fai que o xogador se implique. Se a resposta non chega, entón si: explicar, demostrar e repetir.

Motivar sen berrar

A motivación non sae das arengas, sae da sesión. Se o adestramento está ben levado e os xogadores traballan con intensidade, son eles os que piden máis. O que a sostén:

• A variedade. O mesmo circuíto á mesma velocidade semana tras semana non mellora o rendemento e apaga as ganas. Cambia o espazo, as regras, a forma de puntuar.
• O progreso visible. Subir a dificultade cando o fan ben e que noten que o conseguen.
• A actitude do adestrador: dinámica, con paixón, pero sen agresividade.
• A liberdade para crear. Deixa que o xogador con talento probe os seus propios xestos se son eficaces: a creatividade tamén motiva.
• O eloxio concreto, sobre todo cos mozos, e comentarios positivos sen xeneralizar.
• Animar nos momentos difíciles, pero valorar tamén o esforzo e a boa actitude cando as cousas saen.

Cando un xogador se afunde

É normal que nun partido un xogador encadee varios erros e veña abaixo. A FIFA aconsella pedirlle que se conforme con accións sinxelas: un pase curto seguro, un control limpo. Non achegan moito ao xogo, pero axúdanlle a esquecer os erros e a recuperar a confianza. Coa confianza volven as accións difíciles.

Cos pequenos, menos paradas

Por baixo dos 12 anos, a FIFA insiste en deixar moita liberdade no xogo, animar a todos e non intervir con demasiada frecuencia. Na sesión tipo de 90 minutos que propón para esa idade, o partido final é a parte máis longa e nela o adestrador case non intervén: